Vượt qua sự trì hoãn: mình không thắng nó bằng ý chí, mà bằng một luật nhỏ
Mình từng nghĩ người ta vượt qua sự trì hoãn bằng ý chí. Rằng ai làm được là do họ mạnh mẽ hơn, quyết tâm hơn mình. Còn mình cứ hoãn hoài là tại mình yếu.
Sau nhiều năm, mình hiểu ra không phải vậy. Người ít trì hoãn không phải người nhiều ý chí hơn. Họ chỉ có vài luật nhỏ giúp họ khỏi phải dùng tới ý chí. Hôm nay mình kể bạn nghe mấy luật đó, đúng những cái mình vẫn dùng mỗi ngày.
Vì sao càng ép mình càng hoãn
Bạn để ý mà xem. Mỗi lần bạn tự nhủ “phải cố lên, phải kỷ luật hơn”, được một hai hôm rồi lại đâu vào đấy. Vì ý chí giống như pin điện thoại. Sáng đầy, nhưng xài cả ngày là cạn. Tới chiều tối, lúc bạn cần nó nhất để không hoãn, thì nó đã hết.
Nên cách của mình không phải nạp thêm ý chí. Là mình sắp xếp sao cho những việc quan trọng không cần tới nhiều ý chí ngay từ đầu. Nghe hơi ngược đời, nhưng chính cái đó mới bền.
Luật 1: Việc khó làm trước, ngay đầu ngày
Sáu giờ sáng, mình luôn chọn việc khó nhất trong ngày để làm trước.
Không phải vì mình thích khổ. Mà vì đầu ngày là lúc pin ý chí còn đầy. Để việc khó tới chiều, y như rằng nó bị đẩy sang mai, rồi mai của mai. Việc khó thường cũng là việc quan trọng nhất: cuộc gọi ngại gọi, khoản chi phải nhìn thẳng, điều mình cứ trì hoãn mãi. Làm nó đầu tiên, xong rồi cả ngày nhẹ tênh.
Bạn thử một lần xem. Sáng mai, thay vì mở điện thoại lướt một vòng, hãy làm ngay cái việc bạn ngại nhất. Chỉ một việc thôi. Bạn sẽ ngạc nhiên vì phần còn lại của ngày dễ thở tới mức nào.
Luật 2: Chuẩn bị từ tối hôm trước, để sáng khỏi phải nghĩ
Một trong những lý do mình hay hoãn buổi sáng là vì sáng ra phải quyết định quá nhiều thứ nhỏ. Làm gì trước, mặc gì, bắt đầu từ đâu. Mỗi quyết định nhỏ đó ăn mòn một chút ý chí, và tới lúc cần làm việc thật thì mình đã đuối.
Nên tối hôm trước, mình ghi sẵn ba việc quan trọng nhất của ngày mai. Chỉ ba thôi, không phải một danh sách hai mươi việc làm mình tê liệt. Sáng dậy, mình không phải nghĩ “làm gì trước” nữa, cứ theo ba việc đó mà làm.
Trì hoãn nhiều khi không phải do lười. Là do bạn phải tự quyết quá nhiều thứ cùng lúc, nên bộ não chọn cách dễ nhất: khoan đã, để lát nữa. Dẹp bớt mấy quyết định vụn đó đi, bạn sẽ thấy mình bắt đầu công việc nhẹ nhàng hơn hẳn.
Luật 3: Được phép nghỉ, nhưng không nghỉ hai ngày liên tiếp
Đây là luật mình thương nhất, vì nó tha thứ cho mình những ngày mình yếu.
Ngày xưa mình khắt khe với bản thân lắm. Chỉ cần lỡ một hôm không làm được điều đã định, mình tự trách tới mức chán nản rồi bỏ luôn. Trì hoãn một ngày biến thành bỏ cuộc cả tháng.
Giờ mình có một luật mềm: được phép nghỉ một ngày, nhưng không nghỉ hai ngày liên tiếp. Mệt quá thì cho phép mình dừng hôm nay, không sao cả. Nhưng sáng hôm sau, dù chưa đủ hứng, mình vẫn quay lại. Chính cái luật mềm này giữ mình đi được đường dài, thay vì gục ngã chỉ vì một lần trượt.
Bỏ cuộc hiếm khi là một quyết định lớn. Nó là chuỗi ngày mình cho phép mình “nghỉ thêm hôm nữa”. Cái luật không-nghỉ-hai-ngày cắt đứt đúng cái chuỗi đó.
Luật 4: Bắt đầu nhỏ tới mức không thể từ chối
Khi một việc quá lớn, mình sợ, và sợ thì mình hoãn. Nên mình học cách chẻ nó ra nhỏ tới mức không còn lý do gì để không bắt đầu.
Không phải “viết xong cả bài”, mà là “viết đúng một câu đầu”. Không phải “dọn cả nhà”, mà là “dọn cái bàn này thôi”. Không phải “thay đổi cả cuộc đời”, mà là “làm một việc nhỏ hôm nay”.
Điều kỳ lạ là khi bạn bắt đầu, dù chỉ một chút, phần khó nhất đã qua. Cái ngưỡng đáng sợ nhất luôn là ngưỡng bắt đầu. Vượt được nó rồi, mọi thứ tự nhiên trôi.
Một điều mình học được từ những ngày khó nhất
Có một giai đoạn trong đời mình, việc mình trì hoãn nhất là nhìn thẳng vào một con số. Mình sợ mở nó ra, sợ đối diện sự thật. Càng né, con số đó càng lớn lên trong bóng tối.
Tới ngày mình chịu ngồi xuống nhìn thẳng vào nó, mọi thứ mới bắt đầu đổi. Không phải vì con số đẹp lên, mà vì mình hết trốn. Từ đó mình hiểu: thứ mình trì hoãn thường chính là thứ mình cần làm nhất. Nó lớn dần không phải vì nó khó, mà vì mình cứ để nó ở đó.
Vượt qua sự trì hoãn, với mình, không phải chuyện của người mạnh mẽ. Nó là chuyện của người chịu bắt đầu một việc nhỏ, hôm nay, và không bỏ mình hai ngày liên tiếp.
Hôm nay có việc gì bạn đang để đó không? Đừng đợi đủ hứng. Làm một phần nhỏ nhất của nó, ngay bây giờ. Mình đang kể lại cả hành trình tự rèn mình mỗi ngày ở blog này, cứ ghé đọc và bắt đầu cùng mình nhé.